Met de elektrische camper op de ferry: mag dat eigenlijk wel?

Wie met een elektrische camper of auto naar Scandinavië, het Verenigd Koninkrijk of een Europees eiland wil reizen, vraagt zich misschien af: Mag een elektrische auto of camper eigenlijk wel mee op de ferry?

Het korte antwoord is: ja, meestal zonder problemen. Grote ferrymaatschappijen zoals DFDS, Color Line, Stena Line, Scandlines, Fjord Line, TT-Line, P&O Ferries en Brittany Ferries staan elektrische voertuigen toe.

Toch zijn er uitzonderingen die regelmatig het nieuws halen. Sommige rederijen weren elektrische auto's of stellen aanvullende eisen vanwege brandveiligheid. Zijn EV's op een ferry dan daadwerkelijk brandgevaarlijker?

Brandveiligheid: hoe zit het nu echt?

Elektrische auto's worden regelmatig in verband gebracht met een groter brandrisico. De beschikbare cijfers ondersteunen dat beeld niet. Onderzoek van het European Maritime Safety Agency (EMSA) laat zien dat branden, gecorrigeerd voor het aantal voertuigen, momenteel juist minder vaak beginnen in elektrisch en andere alternatief aangedreven voertuigen dan in conventionele voertuigen. Wel is het elektrische wagenpark gemiddeld jonger, waardoor zulke cijfers voorzichtig moeten worden geïnterpreteerd.

Een EV-brand is niet hetzelfde als een brand in een benzine- of dieselauto. Als de tractiebatterij betrokken raakt, kan een thermal runaway ontstaan waarbij batterijcellen sterk opwarmen en de reactie zich door het batterijpakket kan verspreiden. Zo'n brand kan daardoor lastiger te beheersen zijn.

Voor ferrymaatschappijen draait het daarom vooral om de vraag of een schip is ingericht om zo'n incident goed te beheersen: een brand vroeg detecteren, een betrokken batterij effectief koelen en voorkomen dat het vuur overslaat naar voertuigen ernaast.

Meer weten?

Lees de onderzoeken van de Europese projecten  EMSA en LASH FIRE (foto: brittanyferries).

"Dit is puur een veiligheidsbeoordeling, en de conclusie van de risicoanalyse laat zien dat een mogelijke brand in voertuigen op fossiele brandstoffen kan worden bestreden door de systemen en de bemanning die we aan boord hebben" - Bent Martini, CEO Havila Voyages, vertaald uit persbericht

Waarom weigert Havila ze dan toch?

Havila Voyages  (Foto: Havila Kystruten / Marius Beck Dahl) vormt een uitzondering. De maatschappij vaart op de Noorse kustroute tussen Bergen en Kirkenes, maar laat geen elektrische, hybride of waterstofauto's aan boord toe. Ook plug-inhybrides zijn niet toegestaan.

Havila liet voor zijn schepen een externe risicoanalyse uitvoeren. Volgens de rederij kan de bemanning een brand in een conventioneel voertuig met de aanwezige systemen beheersen, terwijl bij een ernstig incident met een elektrisch, hybride of waterstofvoertuig externe hulp nodig kan zijn. Daarom kiest Havila ervoor deze voertuigen niet mee te nemen.

Andere ferrymaatschappijen maken een andere afweging en vervoeren EV's wel. Onderzoek binnen het Europese LASH FIRE-project laat zien dat elektrische voertuigen met passende brandbeveiliging en procedures veilig aan boord kunnen worden vervoerd. Havila is bovendien geen typische autoferry: de kustschepen nemen relatief weinig auto's mee en autovervoer is geen verplicht onderdeel van hun dienstverlening.

Griekenland: maximaal 40 procent acculading

Wie met een elektrische camper een Griekse ferry neemt, moet rekening houden met een maximale acculading. Bij het inschepen mag de tractiebatterij van een volledig elektrische auto of plug-inhybride maximaal 40 procent geladen zijn.

De maatregel is bedoeld om de gevolgen van een eventuele batterijbrand te beperken. Daar zit een wetenschappelijke gedachte achter: de laadtoestand (State of Charge) heeft invloed op het gedrag van een lithium-ionbatterij bij thermal runaway. Bij een hogere laadtoestand kan meer energie vrijkomen en kan een thermal runaway heviger verlopen.

De grens van precies 40 procent is echter een voorzorgsmaatregel van de Griekse autoriteiten. Uit het beschikbare onderzoek volgt niet dat 40 procent een harde grens tussen 'veilig' en 'onveilig' is.

Praktische tip: laad vlak voor vertrek dus niet automatisch tot 80 of 100 procent en controleer altijd de actuele voorwaarden van de ferrymaatschappij waarmee je vaart.

Kun je tijdens de overtocht opladen?

Op sommige ferry's kun je je elektrische auto of camper tijdens de overtocht opladen. Zo bieden onder andere Color Line, Finnlines en verschillende MOLSLINJEN-verbindingen laadmogelijkheden aan boord.

Deze mogelijkheid is nog niet op iedere ferry beschikbaar. Soms zijn er maar enkele laadplaatsen en moet je deze vooraf reserveren. 

Ook de veiligheid van laden aan boord krijgt aandacht. Binnen het Europese LASH FIRE-project zijn systemen getest die laadpunten continu monitoren. Bij afwijkingen kan een individuele auto van de laadstroom worden afgesloten, zonder dat het laden van andere voertuigen hoeft te stoppen. Ook kan de temperatuur van ladende voertuigen worden gemonitord om problemen vroeg te signaleren.

Praktische tip: controleer altijd bij of laden tijdens jouw specifieke overtocht mogelijk is. Zie laden op de ferry als een extra en niet als een noodzakelijk onderdeel van je reisplanning.

Ook de ferrysector elektrificeert

Niet alleen auto's worden elektrisch. Ook ferrymaatschappijen investeren in batterij-elektrische en hybride schepen, walstroom en alternatieve brandstoffen.

Op weg naar Scandinavië is Scandlines een interessant voorbeeld. De rederij vaart al met hybride ferry's (Foto: Scandlines) en zet op de verbinding tussen Puttgarden en Rødby inmiddels ook een batterij-elektrische vrachtferry in. Daarmee wordt niet alleen de autorit, maar ook een deel van de overtocht elektrisch.

Opvallend is dat ook Havila Voyages, dat elektrische auto's niet aan boord toelaat, zelf gebruikmaakt van grote lithium-ionbatterijen. De schepen varen deels elektrisch en de batterijpakketten zijn geïntegreerd in het ontwerp van het schip, in speciaal daarvoor ingerichte ruimtes met eigen veiligheidssystemen. Havila beschouwt batterijtechnologie aan boord dus niet per definitie als onveilig, maar maakt onderscheid tussen de eigen geïntegreerde batterijsystemen en voertuigen die aan boord worden meegenomen.

Ook andere rederijen verduurzamen hun vloot op andere manieren. Zo vaart Stena Line met de Stena Germanica tussen Göteborg en Kiel op methanol.

“Futura laat concreet zien dat elektrisch varen niet beperkt hoeft te blijven tot zeer korte afstanden.”
— Michael Guldmann Petersen, COO Scandlines, vertaald uit persbericht

Praktische tips voor reizen met een elektrische camper

Met een beetje voorbereiding verschilt een ferry overtocht met een elektrische camper nauwelijks van een overtocht met een gewone auto.

  • Geef de juiste afmetingen door. Meet lengte en hoogte inclusief hefdak, dakdrager, dakkoffer of fietsen.

  • Controleer de EV-regels van de rederij. Die kunnen per maatschappij en route verschillen.

  • Check je accupercentage. Op Griekse ferry’s mag de accu bij inscheping maximaal 40% geladen zijn.

  • Plan het laden rond de overtocht. Vertrouw niet alleen op laadpunten bij de ferryterminal; die kunnen tijdens drukke periodes bezet zijn.

  • Laden aan boord? Reserveer vooraf. Niet iedere ferry heeft laadpunten en het aantal plaatsen kan beperkt zijn.

  • Meerdere ferry’s tijdens je reis? Controleer de voorwaarden voor iedere overtocht afzonderlijk.

Reisroute

Wil je de ferry meteen onderdeel maken van je elektrische camperreis? Dan is een rondreis door Denemarken en Zweden een mooie optie. Je kunt de route zo lang maken als je zelf wilt en onderweg eenvoudig extra ferryovertochten toevoegen. Zo wordt de ferry niet alleen een manier om van A naar B te komen, maar onderdeel van de reis zelf.

Deze reisroute begint in Utrecht en loopt via Hamburg en Lübeck naar Puttgarden. 

Vanaf daar kun je met  Scandlines oversteken naar Rødby. 

Rijd vervolgens via Kopenhagen over de Øresundbrug naar Zweden en bezoek onderweg bijvoorbeeld Møns Klint, Malmö, Kullaberg en Göteborg.

Vanuit Göteborg kun je met Stena Line terugvaren naar Fredrikshavn of Kiel en reis je weer richting Nederland.

Zo combineer je een prachtige camperroute met enkele van de duurzamere ferryverbindingen van Noord-Europa.

Conclusie

Met een elektrische camper op de ferry? Op vrijwel alle Europese ferryverbindingen kan dat gewoon. Grote rederijen vervoeren gewoon elektrische voertuigen en met een beetje voorbereiding verschilt de overtocht nauwelijks van die met een benzine- of dieselauto.

De uitzonderingen laten vooral zien dat rederijen verschillend omgaan met de specifieke risico's van lithium-ionbatterijen. Havila Voyages kiest ervoor elektrische voertuigen niet mee te nemen, terwijl Griekse ferry's ze wel toelaten maar een maximale acculading hanteren. Tegelijkertijd wijzen de beschikbare cijfers er niet op dat elektrische auto's vaker brand veroorzaken. Wel kan een brand complexer worden wanneer de tractiebatterij betrokken raakt.

Controleer daarom voor vertrek de voorwaarden van je ferrymaatschappij, plan je laadmomenten en geef de juiste afmetingen van je camper door. Daarna staat niets een elektrische overtocht in de weg.

Kom ‘m zelf bekijken

Neem contact op ->